finansiële adviseurs | saam met jou: end-uit

 
 
 
 

Inleiding

Benjamin Franklin (die Amerikaanse uitvinder, joernalis, drukker, diplomaat en staatsman) het op 13 November 1789 die volgende stelling gemaak:

“Our new Constitution is now established, and has an appearance that promises permanency; but in this world nothing can be said to be certain, except death and taxes”.

Daar is egter belastingtoegewings wat SARS beskikbaar stel wat die belastinglas vir individue veel ligter kan maak, en veral ten opsigte van beleggings en die gebruik van verskillende beleggingstrukture.

Rente beleggings (“geldmarkfonds, vaste depositos, staatseffekte”)

Die eerste R22,800 (of R33,000 vir persone ouer as 65 jaar) se rente inkomste wat ‘n individu ontvang is vrygestel van inkomstebelasting. Hierdie vrystellings word jaarliks verhoog om inflasie in ag te neem en is die totaal vir ‘n belastingjaar (dit kan nie apart toegepas word op verskillende finansiële produkte nie).

Individue moet die gebruik van die jaarlikse rente-vrystelling maksimaal benut. Byvoorbeeld, ‘n egpaar beide jonger as 65 wat ‘n belegging het wat ’n rente-inkomste van 10% per jaar lewer kan R456,000 daarin plaas om R45,600 (R22,800 per individu) per jaar belastingvry as inkomste te onttrek. ‘n Egpaar beide ouer as 65 wat ‘n belegging het wat ’n rente-inkomste van 10% per jaar lewer kan R660,000 daarin plaas om R66,000 (R33,000 per individu) per jaar belastingvry as inkomste te onttrek.

Geen Kapitaalwinsbelasting (‘KWB’) is van toepassing met rente beleggings nie.

Kollektiewe beleggings (“effektetrusts”)

Die geleibuis beginsel is van toepassing op effektetrusts en individue word jaarliks belas op rente en buitelandse dividende wat verklaar word, ongeag of die inkomste uitgekeer of herbelê word.

Effektetrusts het verskillende samestellings van rente beleggings en aandele, en die inkomste voortgebring deur hierdie instrumente word verskillend hanteer vir inkomstebelasting:

  • rente verklaar uit plaaslike bronne bo die normale vrystellings soos hierbo gemeld word belas teen ‘n individu se marginale inkomstebelastingkoers in die jaar waarin dit verklaar word;
  • dividende vanaf plaaslik genoteerde maatskappye is volgens huidige wetgewing nie belasbaar in individue se hande nie; en
  • die eerste R3,700 van buitelandse rente en dividende is belastingvry en hierdie vrystelling vorm deel van die totale rente-vrystelling soos hierbo bespreek.

Individue is slegs aanspreeklik vir KWB met effektetrusts as eenhede verkoop of portefeuljes herbalanseer word. In so ‘n geval is die eerste R20,000 per jaar van die kapitale wins vrygestel van KWB. Alle winste bo R20,000 word dan belas teen 25% maal die individu se marginale inkomstebelastingkoers.

Om voordeel te trek van hierdie jaarlikse KWB vrystelling kan ‘n individu elke jaar sy eenhede tussen verskillende effektetrust fondse rondskuif. Deur dit te doen sal hy/sy ‘n nuwe basispunt skep vir toekomstige KWB aanspreeklikhede. Hierdie vrystelling kan egter nie oorgedra word na volgende jare nie, dit is slegs van toepassing ‘n spesifieke belastingjaar.

Aftreefondse (pensioen-, voorsorg-, uittree-annuiteit- en bewaringsfondse)

Daar is tans geen inkomstebelasting en KWB implikasies vir inkomste (rente, dividende en huurinkomste) wat binne ‘n aftreefonds voortgebring word nie, en dit is ‘n groot voordeel bo effektetrusts waar individue jaarliks belas word op inkomste en kapitaalwins, ongeag of dit uitgekeer word of nie. Wanneer die nuwe voorgestelde belasting op dividende uitgerol word sal dit ook nie op aftreefondse van toepassing wees nie.

Individue kan jaarliks die hoogste van die volgende limiete bydra tot geregistreerde pensioenfondse en UA fondse (nie voorsorgfondse) en dit van belasting aftrek:

  • 15% van nie-pensioenfunderingsinkomste; of
  • R1,750; of
  • R3,500 minus enige bydraes tot ‘n pensioenfonds.

As individue hulle fondsvoordele by hulle werkgewer aftreefondse onttrek voor aftrede word hulle soos volg op die onttrekking belas:

Bedrag

Koers

Eerste R25,000

0%

Tussen R25,001 en R660,000

18%

Tussen R660,001 en R990,000

27%

Meer as R990,001

36%

Fondsvoordele kan egter oorgedra word na ‘n geregistreerde bewaringsfonds of UA fonds sonder enige nadelige belastinggevolge.

As individue aftree word hulle as volg belas op die enkelbedrag voordeel wat geneem word:

Bedrag

Koers

Eerste R500,000

0%

Tussen R500,001 en R700,000

18%

Tussen R700,001 en R1,050,000

27%

Meer as R1,050,001

36%

Fondsvoordele kan egter oorgedra word na ‘n gewaarborge annuiteit of beleggingsgekoppelde lewensannuiteit (‘ILLA’) sonder enige nadelige belastinggevolge.

Lewensversekering uitkeerpolisse

Uitkeerpolisse word gereguleer deur die Wet op Langtermyn-versekering van 1998 en word belas ingevolge die “vier fondse benadering”. Hierdie vier fondse verwys na afsonderlike “poele” vir individue, maatskappye, korporatiewe entiteite en nie-belasbare organisasies, en elkeen word verskillend belas.

Huur en rente voortgebring binne die belegging is belasbaar teen ‘n vaste koers van 30% per jaar. Die rente- en dividend vrystellings beskikbaar vir individue is nie beskikbaar binne uitkeerpolisse nie.

Kapitaalwins voortgebring is belasbaar teen ‘n vaste koers van 7.5% per jaar. Die KWB vrystelling beskikbaar vir individue word egter nie in berekening gebring wanneer die 7.5% berekening gedoen word nie.

Bostaande belastings word betaal namens die individu, en wanneer die uitkeerpolis eendag uitkeer sal die opbrengs nie onderhewig wees aan enige belasting nie omdat opbrengste reeds binne die voertuig belas is deur die termyn van die belegging.

Individue verkry dus volgens ons slegs ‘n voordeel om te belê in uitkeerpolisse as hulle reeds hulle rente-vrystellings op ander beleggings gebruik het en hulle marginale belastingkoers hoër is as 30%.

Uitkeerpolisse is in die verlede baie verkoop deur finansiële adviseurs vanweë die hoë kommissie wat hulle daarop verdien het, in teenstelling met die betreklike lae kommissiestrukture wat effektetrusts bied. Baie individue sit dus steeds vandag met uitkeerpolisse wat nie geskik is vir hulle omstandighede nie.

Hierdie polisse kan egter vroegtydig afgekoop word en die opbrengs kan dan elders belê word (rente belegging, effektetrust of afteefonds). Die lewensversekeringsmaatskappye mag egter boetes hef op die vroeë beeïndiging en individue moet bewus wees hiervan.

Verduidelikende voorbeeld (sien ook aangehegte skedule met berekeninge)

'n Individu wat 25 jaar oud is belê R2,500 per maand vanaf 1 Januarie 2010 tot en met 31 Desember 2029 (termyn van 20 jaar) in die onderstaande beleggingsvoertuie:

Tipe belegging

Beleggingsfonds

Rente belegging

Allan Gray Geldmarkfonds

Effektetrust

Allan Gray Stabiele Fonds

UA fonds (bydraes aftrekbaar)

Allan Gray Stabiele Fonds

UA fonds (bydraes nie-aftrekbaar)

Allan Gray Stabiele Fonds

Uitkeerpolis

Allan Gray Stabiele Fonds

Die volgende veranderlikes is konstant gebruik deur die beleggingstermyn:

Beleggingsbydraes

R2,500 per maand met geen eskalasie

Opbrengs op beleggings

10% per jaar

Belasting op uitkeerpolisse

30% per jaar

Belasting op plaaslike dividende

0% per jaar

Individu se effektiewe belastingkoers

20% per jaar

Rente-vrystelling

R22,600 per jaar aanvanklik, eskaleer teen 10% per jaar deur die periode

Inkomste bestaan uit

Rente belegging –> 100% rente

 

Effektetrust, Aftreefonds, Uitkeerpolis –> 90% rente, 10% plaaslike dividende

Fondswaardes aan die einde van die 20 jaar beleggingstermyn

Tipe belegging

Waarde

UA fonds (bydraes aftrekbaar)

R2,277,175.01

UA fonds (bydraes nie-aftrekbaar)

R1,914,242.27

Effektetrust

R1,902,310.83

Rente belegging

R1,880,369.37

Uitkeerpolis

R1,324,764.37

Dit is insiggewend dat die UA fonds die beste sou presteer het oor die beleggingstermyn van 20 jaar, ten spyte van die negatiewe siening wat die publiek en die media steeds oor hierdie tipe beleggings het.

Gevolgtrekking

Daar is ‘n baie faktore om in ag te neem met die keuse van ‘n spesifieke belegging waarvan belasting maar slegs een is.

Kontak ons gerus as u u beleggingsportefeulje wil herbalanseer of meer inligting oor bostaande artikel verlang.